maandag 21 oktober 2013

Blauwe en Gele Piet


Zes jaar na nu.

Ik stel me voor dat onze dan bijna 6-jarige dochter vol spanning uitkijkt naar Sinterklaas. Nog iets minder dan een maand en dan komt de goede man met zijn gevolg het land in. Van vorig jaar weet ze dat het een massahysterie is bij De Boei in Vinkeveen: zwarte mannen en vrouwen in clowneske outfits dansen om haar heen, geven haar handen vol pepernoten en er loopt een man met een enorme witte baard een beetje de koning uit te  hangen. Een paar weken (en enkele goed gevulde schoenen) later is haar speelgoedvoorraad geheel volgens het zorgvuldig samengestelde verlanglijstje aangevuld. Het is de mooiste tijd van het jaar, zo vindt ze, sinds ze daar dan een duidelijk oordeel over kán geven in al haar kinderlijke wijsheid althans. Dat haar ouders bekaf en bankroet zijn, heeft ze niet door. Dit is háár tijd.

Maar dit jaar is alles anders. Op de cover van het zestiendubbeldikke Bart Smit-boek prijken een gele en een blauwe piet. Het ziet er een beetje M&M-achtig uit. Beter: het ziet er niet uit.
"Wie zijn dat?" vraagt ze, confuus door deze gigantische mind-fuck.
Ik ben er zelf ook een beetje door in de war. Na jaren en jaren steggelen is het er door: Zwarte Piet is niet meer. Het voelt een beetje alsof de smurfen dood zijn, hun blauwe kleur was aanstootgevend voor alle alcoholisten. Alsof het merk Barbie niet langer bestaat. Fanatieke opzijlezers met nanny, huishoudster, full time CEO-functie en slogans als 'kinderen zullen MIJ niet hinderen', hebben de op uiterlijke gerichte verre van feministische té slanke pop uit de schappen weten te lullen.

Ik denk terug aan mijn eigen kindertijd. Zwarte Piet was zwart. Daar was geen discussie over mogelijk. Ik stond er net zo min bij stil als bij het feit dat mijn ouders mijn ouders waren en mijn broertje mijn broertje. Er waren Zwarte Pieten en waren donkere mensen. Ook over dat laatste geen enkele discussie. Ik zag en zie nul verband tussen de hippe negers met laaghangende broeken, petjes, gouden tanden, ingevlochten Afro's en dikke kettingen om hun nek. Net zo min als ik mij identificeer met de blanke man met witte baard. Er was er maar één die er mee wegkwam met een fluwelen paars-gele pofbroek, een achterlijke muts met hysterische veer en een bijpassende cape. Ik kende niemand met een kniebroek met daaronder een maillot en gympen met gekleurde balletjes erop. Ja, Zwarte Piet. En die aanbad ik. Ik denk dat ik nooit meer iemand zo aanbeden heb in mijn leven als die prachtige roetzwarte man.

"Dat zijn Gele en Blauw Piet..." breng ik met lichte emotie in mijn stem uit. Alsof er met het uitspreken van die woorden echt geen weg terug is. Zwarte Piet is niet meer.
"HUH??? GEEL? BLAUW? Waar is Zwarte Piet dan???"
Ik vervloek alle linkse zeikrakkers, die met hun rechtsdraaiende yoghurtcultuur en hun eeuwige hang naar het verbeteren van de wereld geen handleiding 'Hoe bescherm je de kinderziel', bij deze meer dan absurde omslag in de vaderlandse geschiedenis hebben meegegeven.
"Zwarte Piet is dood", antwoord ik, met de tranen in mijn ogen. Mijn dochter smijt zich theatraal tegen de grond en begint te krijsen. Ik heb sterk de neiging hetzelfde te doen, maar hou me sterk.
"Huil maar niet meisje, Gele en Blauwe Piet hebben ook een creditcard die alleen geldig is bij Bart Smit en Toys 'r Us en ze hebben net als Zwarte Piet altijd had pepernoten in hun zak zitten. Huil maar niet."

Van binnen kook ik. Ziedend op alle kansloze fatsoensrakkers die de afgelopen jaren voldoende tijd en energie hebben gevonden om een eeuwenoude volkstraditie om zeep te helpen. En is de wereld er beter op geworden? Nee. Helemaal niets. In vele huizen valt definitief het doek van 'geloven', veel eerder dan de traditie in de planning heeft. Kinderen zijn niet gek, die kopen die gekleurde onzin niet. Die geloven ineens geen flikker meer van het sprookje.

----------

"SINTERKLAAS BESTAAT NIET! SINTERKLAAS BESTAAT NIET!"
Ik hoorde het Prem vorige week ergens rond half acht meerdere keren BIJZONDER kinderachtig brullen bij DWDD. Ik wilde hem met zijn betweterige tetterstem en zijn rollende veel te grote ogen door de beeldbuis trekken. Je zal het aan hebben staan en je 6-jarige kind is toevallig nog in diezelfde kamer. Leg dan maar eens uit wat die opgefokte brulkikker ten overstaan van heel Nederland uitkraamt.
De discussie laaide op, waar ie het al weken deed op Facebook. Het ene na het andere bericht verscheen over de heikele kwestie. En nu gaat de VN zich er ook nog eens mee bemoeien. De wereld verkeert in economische crisis, ontelbaar veel kinderen sterven dagelijks een afschuwelijke hongerdood, op tientallen plekken op aarde onthoofdt men elkaar in de naam der geloof of landsgrens, maar wij maken ons druk om de kleur van Zwarte Piet. Het gaat goed met Nederland: dat moge duidelijk zijn.

De discussie nodigt uit tot lelijkheden. Tot het op vervelends toe uitspelen van principes. Niemand luistert naar elkaar, iedereen verdedigt zijn of haar standpunt, steeds harder en steeds feller. Een deel van de bevolking meent dingen te moeten roepen als 'Rot dan lekker op naar je eigen land, als onze cultuur je niet aan staat' en een deel meent met stelligheid te kunnen beweren dat grote groepen mensen in Nederland zich in november/december dood- en doodongelukkig voelen door de hele intocht-van. En dan doel ik niet alleen op de donkere medemens onder ons: ook talloze blanken huilen zich iedere avond in slaap om dit immens grote probleem waar Nederland ieder jaar mee te kampen heeft. Hoe lossen we dit toch op? Hoe komen we uit deze decembercrisis?

Ondertussen zijn de kinderen linksom of rechtsom getuige van de discussie.  Daar waar je vroeger alleen oudere broertjes of zusjes strak moest houden het grote geheim niet te verklappen aan de rest het gezin, moet je nu hordes volwassenen mét opleiding, verstand en (naar je mag hopen) levenservaring de mond snoeren om het nog enigszins leuk te houden.

Sinterklaas is één grote leugen. Ik kan daar weinig tegenin brengen, maar is er ook maar één kind in Nederland slechter van geworden? Niet echt.
Zwarte Piet zou racistisch zijn. Misschien. Als je het fenomeen onder de loep legt, net als we destijds bij de paarse Teletubbie Tinky Winky met zijn handtas hebben gedaan, zijn er ongetwijfeld elementen van racisme in te vinden. Maar is dat bewust? Is het ook maar enigszins kwetsend bedoeld? NEE. Ik ben nog geen homo tegengekomen die zich in de zak gescheten voelde door de verwijfde, rellende dikke pluche ronddansende pop.

Leg de hele Pietenkwestie dan ook niet zo verkeerd uit, o zeikerige medemens. Je kunt achter ALLES wel een dubbele betekenis zoeken. Het is maar wat JIJ er in WIL zien.

De simpele vraag: 'Voel je je niet lekker?' is in theorie lief bedoeld. Je kunt het echter ook uitleggen als: 'Oh! Dus blijkbaar vind jij dat ik er verrot uitzie? IS DAT HET? IS DAT HET GODVERDOMME? WANT DAN MOT JE HIER KOMME EN DAN SLA IK JE TANDEN UIT JE BEK! MET JE ONGEFUNDEERDE MENING ALTIJD! ALSOF JIJ ER LEKKER UITZIET MET DIE KRINGEN ONDER JE OGEN!'

Het is maar hoe je de zaken wil interpreteren. En DAT is een keuze. Een keuze die kinderen op gevoel maken, zonder er bij na de denken. Die zien Zwarte Piet als een held die in status ver boven de eigen ouders uitstijgt. Menig kind zou zo de witte ouders inruilen en een adoptieprocedure opstarten met Zwarte Piet.

Kinderen interpreteren met gevoel, wij grote mensen interpreteren met verstand. En dat leidt ieder jaar weer tot deze onrustige discussie.
Laten we weer allemaal een beetje terug gaan naar onze kindertijd. En de spanning voelen van die schoen bij de schoorsteen. De schoorsteen waar, als jij ligt te slapen, een man door naar beneden zakt. En niet zonder gevolgen: hij wordt gitzwart... Door het roet. En niet omdat wij en masse een subtiele verwijzing naar de slavernij willen maken, met de onderhuidse boodschap 'Kwam die tijd maar terug'. Dat zou belachelijk zijn. Dat IS belachelijk.

3 opmerkingen:

  1. Helemaal mee eens. Laat die volwassen muggenszifterij en misplaatste gevoelens achterwege. Laat de kinderen kind zijn en geloven in de Sint en Piet. Voor velen van hen hét moment van het jaar.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Hebben die mensen nou echt zo een groot minderwaardigheids complex of ligt het aan mij.
    Zwarte piet hebben wij al zo lang. Het hoort echt bij Sinterklaas. En dan het gaan veranderen.
    Hoe kan het dat jullie mensen zo erg tegen zwarte piet zijn?
    Ik weet de slavernij er is geweest. Maar weten jullie wel dan dat best lang geleden is. De slavernij is allang afgeschaft en nu moeten jullie nog steeds herinneringen naar boven halen van die tijd. Het is VERLEDEN tijd. Ga door met het leven. Zwarte piet is zwarte piet, joden koeken zijn joden koeken en blanke vla blijft blanke vla.
    Ik betwijfel of één stem er wat tegen kan doen.
    Maar ik vind het onzin. Dat als jullie ergens zwart voor horen dat het gelijk racistisch is. Misschien zijn jullie zelf gewoon racistisch dat jullie alleen aan de slavernij kunnen denken. Waarom denken jullie gelijk dat piet een slaaf is of dat het racistisch is? Het zijn mensen die cadeau's brengen naar kinderen. Waarom is dat racistisch? Het zijn blanke en zwarte mensen die kinderen helpen en blij maken. Moeten jullie er nou echt naar kijken van OOOOHHHHHHhhhh hij is zwart dus sinterklaas heeft slaven. WTF. Dit maakt mij echt ongelofelijk boos.
    Waarom moeten jullie overal racisten in zien terwijl jullie zelf daadwerkelijk de racisten zijn. Dit mensen noemen we ook een minderwaardigheid complex.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Laten we stoppen te verdrinken in een discussie over is het traditie of is het racisme, want daar hebben we geen tijd voor in de 3 maanden dat Zwarte Piet per jaar actueel is. Het is heel simpel. Zwarte Piet is zwart van roet. mensen voelen zich beledigd omdat hij in programma's als het sinterklaasjournaal egaal zwart/bruin wordt geschminkt met een afro pruik en dikke rode lippen en een verassend schoon pakje aan. dit beeld doet denken aan racistische prints van de jaren 50/60. waarom maken we piet niet gewoon echt zwart van roet. eigen haar eigen lippen en heel veel vieze roetvegen over het gezicht en op de kleding. zo komt hij echt uit de schoorsteen en is de connotatie met een donkere huidskleur meteen weg. Piet kan zwart blijven, want al die kleuren hebben ook geen verklaring, en mensen zijn allemaal tevreden.

    BeantwoordenVerwijderen